کدوم فیلامنت برای چه کاری خوبه؟ راهنمای انتخاب PLA، PETG، ABS، TPU و HIPS

انتخاب فیلامنت مهم‌ترین تصمیم قبل از چاپه؛ حتی مهم‌تر از تنظیمات دستگاه. یه قطعه‌ی دکوری و یه گیره‌ی داخل کاپوت ماشین نیازهای کاملاً متفاوتی دارن. بیایم پنج متریالی که توی فیلامید باهاشون چاپ می‌کنیم رو یکی‌یکی ببینیم.

PLA — انتخاب اول برای بیشتر کارها

PLA راحت‌ترین فیلامنت دنیاست: تاب برنمی‌داره، بوی آزاردهنده نداره و جزئیات ریز رو خیلی تمیز درمیاره.

• دمای نازل: حدود ۱۹۰ تا ۲۲۰ درجه — بستر: ۵۰ تا ۶۰ درجه
• نقطه‌ی قوت: ظاهر تمیز، تنوع رنگ، قیمت مناسب
• نقطه‌ی ضعف: از حدود ۵۵ تا ۶۰ درجه نرم می‌شه؛ پشت شیشه‌ی ماشین یا کنار بخاری جاش نیست. در برابر ضربه هم کمی ترده.

برای چی خوبه؟ مجسمه و دکوری، ماکت، نمونه‌ی اولیه (پروتوتایپ)، اسباب‌بازی، قاب و جعبه‌هایی که زیر فشار و گرما نیستن.

PETG — وقتی قطعه باید کار کنه

PETG همون خانواده‌ی بطری‌های نوشابه‌ست: چقرمه، کمی انعطاف‌پذیر و مقاوم به رطوبت.

• دمای نازل: ۲۳۰ تا ۲۵۰ درجه — بستر: ۷۰ تا ۸۵ درجه
• نقطه‌ی قوت: مقاومت به ضربه و آب، چسبندگی عالی بین لایه‌ها، تحمل دمایی تا حدود ۷۵ تا ۸۰ درجه
• نقطه‌ی ضعف: کمی نخ‌کشی (stringing) داره و سطحش به براقی PLA نیست.

برای چی خوبه؟ براکت و گیره، قطعات مکانیکی سبک، گلدان و هر چیزی که با آب سروکار داره، قطعات فضای باز.

ABS — مقاوم به گرما، ولی بدقلق

ABS همون پلاستیک لگو و قطعات داخلی خودروئه. محکم و مقاوم به دماست اما موقع چاپ تاب برمی‌داره و حتماً دستگاه دربسته (enclosure) می‌خواد — دستگاه ما همین‌طوره.

• دمای نازل: ۲۳۰ تا ۲۶۰ درجه — بستر: ۹۰ تا ۱۱۰ درجه
• نقطه‌ی قوت: تحمل دمایی حدود ۹۵ تا ۱۰۰ درجه، قابل سنباده و صیقل با بخار استون
• نقطه‌ی ضعف: انقباض و تاب‌برداشتن در قطعات بزرگ و تخت

برای چی خوبه؟ قطعات خودرو، بدنه و قاب دستگاه‌های الکترونیکی، هر چیزی که جای گرم کار می‌کنه.

TPU — لاستیکیِ چاپ سه‌بعدی

TPU یه فیلامنت منعطفه (معمولاً سختی ۹۵A). خم می‌شه، فشرده می‌شه و برمی‌گرده سر جاش.

• دمای نازل: ۲۱۰ تا ۲۳۵ درجه — بستر: ۴۰ تا ۶۰ درجه
• نقطه‌ی قوت: جذب ضربه، مقاومت عالی به سایش
• نقطه‌ی ضعف: باید آروم چاپ بشه (حدود ۲۰ تا ۳۰ میلی‌متر بر ثانیه)، پس زمان چاپ و هزینه‌ش بیشتره.

برای چی خوبه؟ قاب گوشی، واشر و اورینگ، پایه‌ی ضدلرزش، چرخ و تسمه‌ی سبک.

HIPS — سبک، مات و خوش‌رنگ‌پذیر

HIPS رو خیلی‌ها فقط به‌عنوان ساپورتِ حل‌شونده برای ABS می‌شناسن (توی لیمونن حل می‌شه)، ولی خودش هم متریال خوبیه: سبک، با سطح مات و یک‌دست که راحت سنباده و رنگ می‌خوره.

• دمای نازل: ۲۳۰ تا ۲۴۵ درجه — بستر: ۹۰ تا ۱۱۰ درجه
• نقطه‌ی قوت: وزن کم، سطح مات، پرداخت و رنگ‌آمیزی آسون
• نقطه‌ی ضعف: مثل ABS دستگاه دربسته می‌خواد

برای چی خوبه؟ ماکت‌هایی که قراره رنگ بشن، قطعات سبک، کاسپلی و ماسک.

جدول مقایسه‌ی سریع

پس کدومو انتخاب کنم؟

• فقط قشنگ باشه؟ → PLA
• فشار و آب ببینه؟ → PETG
• جای گرم کار کنه؟ → ABS
• باید خم بشه؟ → TPU
• قراره رنگش کنی و سبک باشه؟ → HIPS

هنوز مطمئن نیستی؟ توی صفحه‌ی برآورد قیمت چاپ متریال‌ها رو عوض کن و ببین قیمت و زمان چطور تغییر می‌کنه؛ یا موقع ثبت درخواست توی بخش توضیحات بنویس قطعه کجا استفاده می‌شه تا خودمون بهترین گزینه رو پیشنهاد بدیم.